MÜKEMMEL NE KELAM

Malum, dilimizde “mükemmel” diye bir sözcük var. Tabi bir de bunun anlamdaşları yahut yakın anlamlıları var: harika, şahane, muhteşem, kusursuz, olağanüstü, harikulade, fevkalade, muazzam, âlâ, aliyyülâlâ, fevkalbeşer. Bunlar aklıma gelenler elbette, var mı başka bilmiyorum.

Fakat bu yazının asıl konusu “mükemmel” kelimesine ait bir vurgu hususiyeti. Eğer “mükemmel” derseniz, yani kelimeyi duraksamadan söylerseniz (ki bu durumda vurgu son hecededir) bu sıradan bir tercih olacaktır. Bazıları daha fazlasına ihtiyaç duyuyor ve vurguyu klonluyor:

MÜK-KEMMEL

Birinci k’den sonra biraz duruyoruz, yeni (ve kelimenin orijinalinde olmayan) bir k ile devam ediyoruz.

Söylemeye çalışın bakalım. Nasıl, duyguların şaha kalktığı o an için biçilmiş kaftan değil mi?

Bilmiyorum başka dillerde -mesela İngilizcede- var mı böyle bir imkan. Ama yoksa eğer, bence çok şey kaybediyorlar.

Reklamlar

Montgomery’nin Montkemeri

“Kumaştan veya deriden yapılan, genellikle belden kemerli, üstünde cepleri bulunan, gömlek, hırka vb. üzerine giyilen kısa, hafif giysi.” Türk Dil Kurumu böyle açıklıyor mont sözcüğünü. Kadın için olanı da var, erkek için olanı da. “Hafif giysi” olduğuna göre tam kışlık değil. Daha ziyade sonbahar ya da ilkbaharda giyiliyor. “Mevsimlik” olarak tabir edilen giysilerden yani. Okumaya devam et

Terfi Eden Kelimeler

İnsan şöyle bir düşününce işin bir de kültürel ve sosyolojik yönü olduğunu anlıyor. Dil zaten kültürle iç içe geçmiş bir fenomen, kültürel her tür değişim dili de derinden etkiliyor. Aynı zamanda sosyolojik birçok değişimden de nasibini fazlasıyla alıyor dil. Toplumun gündemindeki ya da yaşam biçimindeki değişimler kelimelerin mecrasını değiştiriyor, anlam alanını daraltıyor yahut yeni bağlamlar kazanmasını sağlıyor.

Her tür toplum katmanının kendine ait bir sözcük dağarcığı olduğu gibi, dünya Okumaya devam et

Gözlerin Pası ve Sevinçli Of

Şu aralar deyimlere kafayı takmış durumdayım. Daha doğrusu, yanlış kullanılan deyimlere. O kadar sık karşılaşıyorum ki yanlış kullanılan deyimlerle, konu üzerine yazmak şart oldu; kısmet bugüneymiş…

Öncelikle Feyza Hepçilingirler‘in dilin bu enteresan katmanıyla ilgili söylediği bir söze atıfta bulunayım(aklımda kaldığı kadarıyla): Deyimler (ve atasözleri) aslında dilin acizliğinden ortaya çıkar, fakat bir süre sonra dilin zenginliğine dönüşür. Benim bu sözden anladığım Okumaya devam et

Dulavrat Otu, Kırkayak ve Diğerleri

Dillerin, kelime oluşturmaya dair çok çeşitli yöntemleri var. Mevcut kelime köklerine yahut gövdelerine yapım eki getirerek yeni kelimeler türetme(derivative), ses taklidi yani yansıma(onomatopoeia), iki ya da daha çok sözcüğü birleştirerek birleşik sözcük yapma(mot-valise) bu yöntemlerden birkaçı. En enteresan olanı birleşik sözcükler. Neden diye sorarsanız, öyle birleşik sözcükler var ki insan bunları oluşturan zekânın yaratıcılığına, bazen de mizah yönüne hayret etmekten Okumaya devam et

Geyik Muhabbeti, Sanal Âlem ve Diğerleri

Dil için yapılan tariflerde (söz gelimi M. Ergin‘de) denir ki “Dil, temeli bilinmeyen zamanlarda atılmış gizli bir anlaşmalar sistemidir.” Yani, varlıkları, mefhumları, eylemleri karşılayan kelimeler ve bu kelimelerin birbirleriyle ilişkileri üzerinde toplumun bir mutabakatı söz konusudur. Herkes “elma” diyorsa o “şey”in adı artık elmadır. Bu kelime üzerinde toplumsal bir uzlaşma söz konusudur. Ama o “şey”e ilk kez ne zaman elma denmiş, kim bulmuş bu sözcüğü bilmeyiz çoğunlukla.  Okumaya devam et

İtalyanca Maceram

Italiaİtalyanca oldukça sıra dışı bir ses yapısı olan ve bu nedenle kulağa çok hoş gelen bir dil. Kendine has ahengi; sözcüklerin genellikle sesli harfle bitmesinden ve uzunlu kısalı hece yapısından kaynaklanıyor sanırım. İtalyanca genellikle hızlı konuşulan bir dil, buna dilin ahenkli yapısı da eklenince sıradan cümleler bile adeta bir şarkı havasına bürünüyor. Okumaya devam et